Fatbike
Wat is een fatbike?
en fatbike is (meestal) een elektrische fiets met het coole uiterlijk van een bromfiets: dikke banden, een grote koplamp en een typisch bromfietszadel. Dat opvallende en stoere uiterlijk maakt hem erg populair bij jongeren. Daar is niets verkeerd mee. Zolang je ervoor zorgt dat je fiets in orde is, dat je zelf in orde bent en dat je je aan de verkeersregels houdt.
Fatbike meestal gewone elektrische fiets
- De fatbikes vormen GEEN aparte voertuigcategorie in de Belgische wegcode. Meestal is een fatbike een gewone elektrische fiets.
Kan een fatbike een bromfiets zijn?
- Sommige fatbikes hebben bij aankoop andere kenmerken. Bijvoorbeeld een gashendel, hij kan zonder trappen sneller dan 6 km/u, een hulpmotor die meer trapondersteuning geeft dan tot 25 km/u.
- Als dat het geval is, voldoet je fatbike niet meer aan de technische vereisten van een geen gewone elektrische fiets.
Wanneer is een fatbike een illegaal voertuig?
- In theorie kan het dan een bromfiets, speedpedelec of gemotoriseerd rijwiel zijn. MAAR dan moet je fatbike aan ALLE vereisten en voorwaarden voor die voertuigcategorie voldoen. En je moet zelf ook aan alle voorwaarden voldoen om ermee te mogen rijden + de verplichte papieren moeten in orde zijn.
- In de praktijk blijkt dat fatbikes die sneller kunnen rijden of een gashendel hebben meestal niet aan alle voorwaarden voldoen en daarom ook niet goedgekeurd zijn als bromfiets, speedpedelec of gemotoriseerd rijwiel. Dan kan je ze ook onmogelijk verzekeren. Dat zijn illegale fatbikes of bromfietsen!
Wanneer ben je wettelijk in orde met je fatbike?
Technische vereisten van een legale fatbike
- Je fatbike moet voldoen aan alle technische vereisten van een elektrische fiets. Anders mag je er niet mee in het verkeer of op de openbare weg mee rijden. Let hierop bij aankoop:
- De hulpmotor mag een maximaal vermogen hebben van 250 W.
- De hulpmotor mag alleen trapondersteuning bieden.
- De trapondersteuning moet stoppen, zodra je een snelheid van 25 km/u bereikt.
- Je fatbike mag geen gashendel hebben en kan dus ook niet vanzelf rijden.
Andere voorwaarden verplicht?
- Voor een legale fatbike / gewone elektrische fiets geldt geen minimumleeftijd, je hebt ook geen rijbewijs nodig
- een helm is niet verplicht maar wel aan te raden
- een gelijkvormigheidsattest, verzekering of een nummerplaat zijn niet verplicht
Welke verkeersregels moet je volgen met een fatbike?
- Is je fatbike (zoals de meeste fatbikes) een elektrische fiets met trapondersteuning tot maximaal 25 km/u, dan moet je de regels voor fietsers volgen.
- Bv. het fietspad gebruiken, rechts op de rijbaan rijden als er geen fietspad is, je overal aan de snelheidslimieten en -regels houden, verkeersregels en -borden voor fietsers volgen.
- Je mag niet gsm'en en rijden, je mag niet onder invloed rijden
- Hou je je niet aan de verkeersregels, dan kan je net zoals andere fietsers een boete krijgen voor verkeersovertedingen, ook al is je fatbike helemaal legaal in orde.
Welke voordelen heeft een fatbike?
Een fatbike die helemaal in orde is, heeft een paar leuke voordelen.
- Door de dikke banden, heb je extra veel grip en rij je stabieler.
- Met een fatbike rij je makkelijker door sneeuw, zand, in een bos of op andere onverharde wegen.
- Als je een ingerichte zitplaats hebt, mag je een passagier vervoeren. Dan moet je zadel plaats bieden voor een 2de persoon en moet je voetsteunen voor je passagier hebben.
- Met een fiets die er 'cool' uitziet, heb je misschien meer zin om te fietsen?
Hoe rij je veilig met een fatbike?
Ken je de verkeersregels voor fietsers?
- Rij alleen rechts in je rijrichting op een fietspad (tenzij het een tweerichtingsfietspad is.
- Als er geen fietspad is, rij je rechts op de rijbaan (maximaal met 2 naast elkaar).
- Je mag nooit andere fietsers, voetgangers, kinderen,...in gevaar brengen of hinderen.
- Ken je de voorrangsregels, de voorrangsborden. Pas ze altijd toe op kruispunten. Zo vermijd je ongevallen.
- Hou je aan de snelheidslimieten EN de algemene snelheidsregels.
- Fietsen met een gsm in de hand is erg onveilige en daarom een zware overtreding. Doe het nooit.
- Fietsen onder invloed van alcohol of andere illegale drugs wordt op dezelfde manier bestraft als voor automobilisten. Groot gelijk dat je nuchter rijdt.
Hou je altijd aan de verkeersregels en zorg dat je fatbike helemaal in orde is. Dan kan je rondcruisen zonder zorgen en hoef je geen boetes te vrezen.
Check de verplichte onderdelen
- 2 reflectoren per wiel of reflecterende strips op de banden
- 2 oranje reflectoren per trapper
- witte reflector vooraan
- rode achteraan
- voor- en achterrem
- bel
Draag een fietshelm
- De meeste fietsongevallen zijn valpartijen, zonder tegenpartij.
- Ook daarbij kan je ernstig gewond raken als je pech hebt en slecht valt.
- Een fietshelm is heel effectief om zware hoofdletsels te voorkomen, zeker bij snelheden rond 20 km/u.
- Hoewel het niet verplicht is op een fatbike, raden we hem wel aan. Lees meer over de fietshelm.
- Kies een cool model uit en geniet nog meer van je rit op de fatbike!
Zet je licht aan als het donker is of wordt
- Verlichting is verplicht voor een fietserals je in het (schemer)donker of bij zichtbaarheid van < 200 m fietst
- Je achterlicht moet vanop 100 meter zichtbaar zijn.
Sluit een verzekering af
- Een voertuigverzekering is niet verplicht voor een gewone elektrische fiets (of fatbike).
- Een familiale verzekering is aan te raden. Ze kan de kosten van het slachtoffer dekken als je zelf een ongeval veroorzaakt.
- Een bijkomende verzekering voor een elektrische fiets is ook mogelijk (bijvoorbeeld tegen diefstal).
Rijtechniek
- starten en stoppen?
- bochten
- remmen
- Gevaren scannen
- Snelheid 25 km/u
- Meer tijd nodig om te stoppen, veilig inhalen, let op voor openslaande deuren, de dode hoek
- Voorrang
- dode hoek, moeilijk zichtbare plaatsen
Waarop let je bij de aankoop van een fatbike?
De verantwoordelijkheid om met een veilige en legale fatbike te rijden ligt bij jezelf. Koop een veilig voertuig, verander er niets aan en volg de verkeersregels. Zo kan je zorgeloos met je fatbike het verkeer in.
Let op voor fatbikes die wel verkocht mogen worden, maar niet in het verkeer mogen.
Laat je niet misleiden door (vaak malafide online verkopers, Chinese makelij). Let goed op, als je een fatbike wil kopen waarmee je in het verkeer wil rijden. Die moet aan de voorwaarden voor elektrische fietsen voldoen:
- Trapondersteuning mag maximaal tot 25 km/u.
- Het vermogen van de motor mag niet meer dan 250 W zijn.
- Hij mag geen gashendel hebben. En mag niet uit zichzelf kunnen rijden, zonder trappen.
Wees op je hoede, want er worden ook fatbikes verkocht die totaal niet aan deze voorwaarden voldoen. Die handel is niet verboden. Maar het is WEL verboden om met die voertuigen in het verkeer te rijden!!
In het verkeer worden ze beschouwd als "illegale bromfietsen". Want ze hebben kenmerken van een bromfiets, maar zijn niet goedgekeurd als bromfiets. Je kan er als bestuurder behoorlijk mee in de problemen komen.
Herken de alarmsignalen voor een onwettige fatbike.
Kijk goed uit als je een fatbike koopt. Er zijn verschillende verdachte signalen waaraan je al kan vermoeden dat er iets niet in orde is en dat het mogelijk om een fatbike gaat die niet in het verkeer mag rijden (illegaal voertuig).
- opgevoerd
- te krachtige motor (> 250 W)
- onwettige onderdelen of functies (gashendel van boven de 6 km/u), knop om trapondersteuning hoger dan 25 km/u te zetten)
- als je zelf de max. snelheid kan instellen
- te goedkoop (een veilige, legale fatbike kost rond de 2.500 euro)
Fatbikes van slechte kwaliteit zijn vaak (te) goedkoop en jagen je nadien op kosten of ze zijn ronduit onveilig of gevaarlijk (goedkoop schakelmateriaal, goedkope accu's (laag bereik, gevaar voor accubrand in huis), goedkope motor, ketting, tandwiel, remmen). Ze gaan snel stuk of kunnen niet hersteld worden.
Koop een fatbike met een EN-15194 veiligheidsnorm.
- Koop een fatbike met een EU-norm. Alle verkopers met een hoofdzetel in een EU-land, mogen enkel elektrische fietsen verkopen die voldoen aan de strenge Europese productveiligheidsnormen. Voor elektrische fietsen tot 25 km/u is dat EN-15194.
- Zo weet je in ieder geval dat je fiets, de materialen, de onderdelen uitvoerig getest zijn op veiligheid. Bijvoorbeeld frame moet x-aantal jaar meegaan zonder framebreuk of roesten , veilige onderdelen, degelijke remmen, enz. (illegale import is daar niet op getest).
- Als je je fatbike in een lokale fietsenwinkel koopt, is de kans zeer groot dat hij helemaal in orde is. Vraag na of het een fatbike is die goedgekeurd is om mee in het verkeer te rijden.
Verander niets of laat niets veranderen aan een fatbike die wettelijk in orde is.
- Want dan maak je van een legaal voertuig een illegaal voertuig.
- Je mag er niet meer mee op de openbare weg rijden.
- De garantie vervalt.
Waaraan herken je de betere fatbike?
Een degelijke fatbike heeft
- een degelijke accu van een bekend merk
- hydraulische schijfremmen (ten opzichte van minderwaardige mechanische schijfremmen)
- een riem in plaats van een ketting (vraagt minder onderhoud)
- online goede reviews en gebruikservaringen (informeer je voldoende voor je koopt)
Wat zijn de risico's als je fatbike niet in orde is?
Veel voorkomende problemen met fatbikes
- Jammer genoeg worden er ook fatbikes verkocht die wettelijk niet in orde zijn: bv. ze kunnen sneller dan 25 km/u, ze hebben een te zware motor, of een gashendel waardoor ze kunnen rijden zonder trappen.
- Of sommige eigenaars of malafide verkopers drijven fatbike op of bouwen ze om. Zodat ze sneller of vanzelf kunnen rijden.
Zware gevolgen
Dat is allebei verboden. In beide gevallen heb je dan een illegaal voertuig. Daarmee mag je niet meer op de openbare weg rijden. Het kan zware gevolgen hebben als je dat wel doet. Bijvoorbeeld bij een politiecontrole of wanneer je een ongeval veroorzaakt.
Wat mag nooit?
- fatbike die bij aankoop in orde is, technisch verbouwen of veranderen
- Fatbike opdrijven
- Rijden met een fatbike (elektrische fiets) die niet wettelijk orde is (remmen, reflectoren, bel, verlichting in het donker)
- Verkeersovertredingen begaan (te snel, gsm'en, onder invloed, verkeersregels, voorrang,...)
1. Fatbike kan in beslag genomen worden
- Rij nooit met een illegale fatbike (opgedreven of met een gashendel, kan sneller dan 25 km/u met trapondersteuning)
- Bij een controle zal de politie je fatbike in beslag nemen.
- Je zal voor de politierechter moeten verschijnen. (altijd?). Die kan beslissen dat je fatbike verbeurd verklaard wordt (je bent hem definitief kwijt en hij wordt vernietigd).
- De politierechter kan je als minderjarige ook verplichten om een verkeerscursus te volgen?
2. Je kan een straf krijgen voor rijden zonder rijbewijs
- Als je fatbike (elektrische fiets) is opgevoerd of een gashendel heeft, beschouwt de politie dat als een "illegale bromfiets". Want hij is niet goedgekeurd als bromfiets en voldoet niet aan alle technische voorwaarden voor een bromfiets.
- Om met een bromfiets te mogen rijden moet je een rijbewijs, een gelijkvormigheidsattest, een verzekering en een nummerplaat hebben. Je moet bovendien minimaal 16 jaar zijn.
- Je riskeert dus ook een boete of straf voor rijden zonder rijbewijs.
Hoeveel kost een boete voor rijden zonder rijbewijs?
- geldboete van 200 tot 2.000 euro (x10)
- gevangenisstraf 8d tot 2 jaar en/of
- Op parketniveau ook alternatieve straffen mogelijk: cursus opgedreven voertuig, via "Bemiddeling en Maatregelen, kan ook via Pretoriaanse Probatie.
3. Je verzekering komt niet tussen bij een ongeval
- Als blijkt dat je een ongeval veroorzaakt met een illegale of opgedreven fatbike, dan zal de verzekering (je familiale en BAM tegenpartij??) niet tussen komen en zal je zelf opdraaien voor alle kosten. Die kosten kunnen erg hoog oplopen.
- Bij een aanrijding met een andere fietser kan dat gaan om:
- de medische kosten en lichamelijke schade van het slachtoffer + alle materiële kosten van het slachtoffer (voertuig, kledij, gsm, bril,...)
- je eigen medische kosten en lichamelijke schade + je eigen materiële schade: kosten aan je fatbike, kledij, gsm, bril,..
Worden zwakke weggebruikers niet altijd vergoed bij een ongeval?
Nee, daarover bestaan veel misverstanden.
- Enkel bij een ongeval tussen een gemotoriseerd voertuig en een kwetsbare weggebruiker (bv. een fatbike) zal de voertuigverzekering (BAM) van de tegenpartij altijd de lichamelijk en medische kosten van de fatbiker vergoeden (ook als die zelf het ongeval veroorzaakte).
- Als de fatbiker ook materiële schade heeft, zal die niet vergoed worden door de BAM wanneer de fatbiker in fout was.
- Wanneer het om een ongeval tussen een fatbiker en een andere kwetsbare weggebruiker gaat, heeft geen van beide partijen een BAM. Dan kan de veroorzaker van het ongeval een beroep doen op de familiale verzekering (als je die hebt, niet wettelijk verplicht, wel sterk aan te raden voor dit soort gevallen) als je het ongeval veroorzaakte. Die zal dan de schade van het slachtoffer betalen. Je eigen schade betaal je altijd zelf in dit geval.
4. Je onveilige fatbike kan voor onaangename verrassing zorgen
- Het gevaar van fatbikes die geen EU-goedkeuringslabel hebben, is dat de kwaliteit minderwaardig is, of de onderdelen ronduit gevaarlijk kunnen zijn voor je eigen veiligheid.
- Je kader kan breken, de onderdelen kunnen onveilig zijn, waardoor je sneller een ongeval krijgt of gewond kan raken.
- Je fatbike gaat sneller stuk, hij verslijt sneller, fietshandelaars hebben geen vervangstukken die compatibel zijn met je illegale fatbike.
- Je kan sneller vallen of een ongeval veroorzaken als de remmen bijvoorbeeld niet veilig zijn. Ook dan draai je zelf op voor de schade: fiets, kledij, smarphone
- De batterij kan onveilig zijn en bv. vuur vatten.
5. Verkeersboetes of straffen bij overtredingen
- Hou je overal aan de verkeersregels, dan riskeer je geen boetes of straffen.
- Minder kans dat je valt of dat je bij een ongeval betrokken raakt.
Wat zijn de technische vereisten en voorwaarden voor elektrische fietsen, bromfietsen en speedpedelecs?
Voertuig technisch in orde? |
Elektrische fiets (legale fatbike) | Bromfiets | Speedpedelec | Gemotoriseerd rijwiel |
|
motorvermogen |
max. 250 W | max. 4 kW | max. 4 kW | > 250 W en < 1000 W |
| trapondersteuning | ja, moet uitvallen vanaf 25 km/u | nee | ja, moet uitvallen vanaf 45 km/u | ja, moet uitvallen vanaf 25 km/u |
| kan rijden zonder trappen | verboden | ja | ja, soms (tot hoeveel) ??? (is me totaal niet duidelijk?) | ja, maar mag niet meer dan 6 km/u zijn (garageknop? Kan dat ook een gashendel zijn?). Klomt niet overeen met voorwaarden verzekering "als hij meer dan 6 km/u kan" |
| kan gashendel hebben | verboden | ja | ja??? Waarvoor dan? | ja??? |
| verplichte onderdelen
|
reflectoren in wielen of op banden, in trappers, witte vooraan, rode achteraan, voor- en achterrem, bel | COV (dat je moet krijgen bij aankoop) is bewijs dat je bromfiets voldoet aan alle technische vereisten | COV (dat je moet krijgen bij aankoop) is bewijs dat je bromfiets voldoet aan alle technische vereisten |
COV (dat je moet krijgen bij aankoop) is bewijs dat je bromfiets voldoet aan alle technische vereisten |
Zelf in orde? |
Elektrische fiets | Bromfiets | Speedpedelec | Gemotoriseerd rijwiel |
|
minimumleeftijd |
geen | 16 | 16 | 16 |
| rijbewijs verplicht | nee |
ja, zowel voor bromfiets klasse A als klasse B rijbewijs AM nodig |
ja, AM | nee |
| helm verplicht | nee | ja, bromfietshelm | ja, fietshelm met extra bescherming slapen en achterhoofd of bromfietshelm |
nee |
Papieren in orde? |
Elektrische fiets | Bromfiets | Speedpedelec | Gemotoriseerd rijwiel |
| gelijkvormigheidsattest verplicht | nee | ja | ja | ja |
| nummerplaat verplicht | nee | ja | ja | nee |
| verzekering verplicht | nee |
ja, BA-verzekering bromfiets
|
BAM verplicht áls je fiets zonder trappen > 6 km/u kan én meer dan 25 kg weegt |
BAM verplicht áls: 1) garageknop aanwezeig is & fiets > 100 kg 2) als je fiets zonder trappen > 6 km/u kan & fiets > 25 kg |